تاکنون شناخت بخشهایی از فرهنگ هر قوم و ملتی بیشتر متکی بر اسناد نوشتاری بودهاست. ولی با تکیه بر اسناد نوشتاری نمیتوان تمامی زوایای فرهنگ مردم را شناخت. یکی از راههای شناخت فرهنگ مردم، مطالعه ادبیات جامع آنهاست. چرا که ادبیات هر ملتی بیانگر رشد و سیر تعالی فرهنگ و حاوی احساسات، افکار و سایر مؤلفههای فرهنگی آنان میباشد. این شاخه از فرهنگ از دو قسمت اصلی تشکیل شده است: ادبیات نوشتاری و شفاهی. به نظر اکثر محققین، ادبیات شفاهی پایه و اساس ادبیات نوشتاری را تشکیل میدهد. چرا که ادبیات شفاهی همیشه از سوی اکثر شعرای بزرگ به عنوان منابع بکر مورد استفاده قرار گرفتهاست. ما در آثار شاعرانی چون قطران تبریزی، نظامی گنجوی، خاقانی شیروانی، سعدی، حافظ شیرازی، فضولی، نسیمی، مولوی، امیرعلی شیر نوایی، صائب تبریزی، شهریار و غیره میتوانیم آثار و نشانههای ادبیات شفاهی، یعنی موضوعات فولکلوریک و عناصر زبانی و گفتاری را مشاهده کنیم. لذا شایسته است برای درک و شناخت دقیق آثار این بزرگان ادب و نیز بررسی علمی و تطبیقی این شاخه از ادبیات به گردآوری علمی آن پرداخته تا زمینهای برای تولید محصولات ادبی و فرهنگی متناسب با فرهنگ معاصر مهیا شود.
یکی از عناصر مهم و با ارزش ادبیات شفاهی امثال الحکم و ضرب المثلهاست که تقریبا در مرز بین گفتار و زبان معیار قرار دارند و در زندگی روزانه به وفور مورد استفاده قرار می گیرند. ضرب المثلها و امثال الحکمهای ملل مختلف نشان دهنده افکار و روحیات آنان است، حتی بنیانهای تفکر و جهان بینی اولیه آنها را میتوان در این عناصر جست. با توجه به اینکه ترکها از ابتدای تاریخ این سرزمین، علی الخصوص از زمان تشکیل دولتهای غزنوی، سلجوقی، اتابکان، خوارزمشاهی، ایلخانی، آل جلایر، آل چوپان، تیموری، ، آق قویونلو، قرهقویونلو، صفوی، افشار و قاجار عنصر تاثیرگذاری در کشور بودند، بررسی این ذخایر زبانی و فرهنگی میتواند افق جدیدی در مطالعات زبانی و فرهنگی دورههای یاد شده بگشاید.
گردآوری نمونههای ادبیات عامیانه و فولکلوریک و مطالعه تطبیقی این آثار شفاهی و مکتوب ترکی و ترجمه دقیق آنها به فارسی و زبان های دیگر میتواند گامی مؤثر در تحقیقات ایرانشناسی و ترکشناسی در کشورمان محسوب شود. این کتاب ارزنده به عنوان راهنمایی در راستای پژوهشهای آکادمیک عمل کرده و میتواند مشوقی برای محققین دانشگاهی و غیر آن در مسیر تحقیقات جامع فولکلور و فرهنگ شفاهی ترکهای خراسان و به طور کلی ترکهای ساکن در فلات ایران باشد.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.